Wypowiadamy wojnę sprzedaży
papierosów niepełnoletnim!

11 września w Zebrzydowicach odbędzie się Ogólnopolski Dzień Odpowiedzialnej Sprzedaży wyrobów tytoniowych. Ta jednodniowa akcja edukacyjno-kontrolna jest kulminacją XI edycji Programu STOP18! W Programie uczestniczy rekordowe ponad 300 miejscowości z 16 województw, w tym 15 z województwa śląskiego, a wydarzeniu towarzyszy debata ekspercka, dotycząca powszechnego w Polsce łamania zakazu sprzedaży papierosów osobom niepełnoletnim. W tym dniu sprzedawcy mogą spodziewać się wizyty policji i strażników miejskich.

Jak pokazują badania, aż w 73% punktów sprzedaży w Polsce młodzi ludzie bez problemu kupują papierosy. Dzieje się tak, mimo, że prawo od lat zabrania sprzedaży papierosów osobom do 18 roku życia, a sprzedawcom za złamanie zakazu grozi grzywna do 5000 złotych! Zdarza się, że w punktach działających w pobliżu szkół prowadzi się zakazaną prawnie sprzedaż pojedynczych papierosów. Wtedy mamy do czynienia z podwójnym łamaniem zakazu: niepełnoletni kupuje pojedyncze papierosy.

Niepokojącym zjawiskiem jest również kupowanie przez niepełnoletnich tytoniu luzem, który jest niżej opodatkowany, a dzięki temu tańszy od papierosów sprzedawanych w paczkach. Samodzielne przygotowanie 20 skrętów kosztuje gimnazjalistę około 1,30 zł (łącznie z kosztem bibułek). Dla porównania, najtańsza legalna paczka papierosów to wydatek około 5,75 złotych za paczkę. Powszechnym zjawiskiem jest brak troski sprzedawców o potwierdzenie pełnoletności młodej osoby proszącej o wyroby tytoniowe.  Co gorsza, niemal co drugi z badanych sprzedawców (średnio 36%, ale aż 58% w grupie kioskarzy) uważa, że nie może kontrolować dokumentów młodo wyglądających klientów. Tymczasem od 2004 roku takie prawo ma.

Na 11 września policja zapowiada zwiększoną aktywność w pobliżu punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych. Sprzedawcy otrzymają ulotki, przypominające o prawie do legitymowania młodo wyglądających osób oraz oznakowanie „STOP18! Nie sprzedajemy  wyrobów tytoniowych niepełnoletnim”.  Do szkół trafią ulotki dla rodziców „Jak uchronić swoje dziecko przed paleniem?”. Tegorocznym zadaniem policjantów będzie wizyta w miejscach sprzedaży „podwyższonego ryzyka”. To bazary i małe placówki handlowe, gdzie często liczy się tylko zysk, a sprzedawcy niejednokrotnie świadomie łamią zasady handlu wyrobami tytoniowymi.

„Trzy czwarte sprzedawców wyrobów tytoniowych łamie prawo, a statystyki od kilku lat utrzymują się na podobnym poziomie. Widzimy, że walka z dostępem niepełnoletnich do papierosów przez edukację sprzedawców to zbyt mało. Właściciele punktów sprzedaży wyrobów tytoniowych, dystrybutorzy, producenci i nadzorujący rynek tytoniowy muszą wyciągnąć z tego wnioski, bo widać, że zakaz nie działa!” – mówi Andrzej Godewski, Koordynator Programu STOP18! O możliwych zmianach będą dyskutować uczestnicy debaty eksperckiej, która odbędzie się 11 września w Warszawie. Panelistami będą specjaliści z dziedziny prewencji, prawa, wychowania, profilaktyki uzależnień oraz handlu. Celem debaty jest spisanie wniosków dot. działań poprawiających przestrzeganie zasad handlu wyrobami tytoniowymi, a następnie przekazanie dokumentu Sejmowej i Senackiej Komisji Zdrowia, Ministerstwu Zdrowia, Ministerstwu Spraw Wewnętrznych i Administracji, największym dystrybutorom wyrobów tytoniowych i innym zainteresowanym.

Program STOP18! od 1998 roku działa na rzecz zapobiegania dostępowi niepełnoletnich do wyrobów tytoniowych. W tegorocznej edycji akcji po raz pierwszy biorą udział Parlamentarzyści oraz wszystkie komendy powiatowe policji. Rekordowa liczba uczestników akcji jest dużą zasługą kilkunastu Posłów i Senatorów, którzy osobiście zapraszali samorządy do udziału w Ogólnopolskim Dniu Odpowiedzialnej Sprzedaży.

W województwie śląskim w Programie STOP18! biorą udział następujące miejscowości: Będzin, Czechowice-Dziedzice, Częstochowa, Dąbrowa Górnicza, Katowice, Knurów, Łaziska Górne, Racibórz, Rydułtowy, Sławków, Tychy, Wodzisław Śląski, Zebrzydowice, Zabrze, Żory.

Czy udział 300 spośród niemal 2,5 tys. gmin w Polsce zmniejszy liczbę nieodpowiedzialnych sprzedawców w tym roku? Odpowiedzią będą wyniki badania metodą tajemniczy klient, które jesienią obejmie kilkadziesiąt miejscowości w całej Polsce.

Program Odpowiedzialnej Sprzedaży STOP18!, prowadzony od 1998 roku, opiera się na partnerstwie organizacji i firm, które podejmują wspólne inicjatywy w celu przeciwdziałania dostępowi nieletnich do wyrobów tytoniowych. Aktywny udział w tegorocznej edycji Programu biorą: firma tytoniowa Philip Morris Polska, sieci dystrybucyjne i handlowe Ruch, Kolporter, E.Leclerc, Real, Tesco, Żabka i WSS Społem Praga Południe, PKN Orlen i Shell, organizacje pozarządowe Stowarzyszenie „U Siemachy”, Komitet na rzecz Dzieci w Polsce „KONARD”, Towarzystwo Przyjaciół Dzieci, Pełnomocnik Zarządu Województwa Małopolskiego ds. Profilaktyki i Przeciwdziałania Uzależnieniom. Założenia Programu propagują stowarzyszenia handlowe Naczelna Rada Zrzeszeń Handlu i Usług, Polska Izba Handlu, Unia Polskich Sieci Detalicznych. Akcji patronuje również Urząd Ochrony Konkurencji
i Konsumentów. Program STOP18! wspierają Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji, Komenda Główna Policji, Krajowa Rada Komendantów Straży Miejskich i Gminnych oraz Związek Harcerstwa Polskiego.

Dodatkowych informacji o Programie STOP18! udzielają: